Ondanks de verplichte invoering van verschillende zichtverbeterende systemen (dodehoekspiegel, dodehoekcamera, verbeterde breedtespiegel en trottoirspiegel, frontspiegel), is de dode hoek nog steeds een belangrijke oorzaak van ongevallen die gepaard gaan met doden en zwaargewonden bij zachte weggebruikers. Meer nog, volgens het ‘Themarapport fietsers: verkeersongevallen met fietsers 2000-2007’ (BIVV - Observatorium voor de verkeersveiligheid, 2009) is er de zorgwekkende evolutie dat het aantal doden of gekwetste fietsers – als gevolg van dodehoekongevallen - in de periode 1997-2007 gestegen is!
Er zijn nochtans meer dan voldoende (hoog)technologische systemen beschikbaar. Waarom worden deze middelen dan niet prioritair ingezet/uitgetest/opgelegd?
- Er zijn systemen die de chauffeur waarschuwen via sensoren die een biepgeluid geven in de cabine als er rechts van de vrachtwagen 'iets beweegt' (dat kunnen zowel bewegings- als warmtesensoren zijn of een combinatie ervan).
- Een nog eenvoudiger middel: een doorzichtige deur aan de rechterflank (zoals in bussen), dan ziet de chauffeur op zijn minst al direct rechts van de cabine of er een fietser staat.
- In Japan kreeg een uitvinder het zelfs voor elkaar om alles wat zich rond de cabine afspeelt te projecteren op de binnenzijde van de cabine, zodat de chauffeur werkelijk alles ziet. En zo zijn er nog tal van technologische oplossingen voorhanden of te bedenken.
Fietsersbond: "Hét mirakelmiddel om de dode hoek levend te maken bestaat niet. Maar lethargisch blijven afwachten en alle technologische vernieuwingen in vraag blijven stellen, zal enkel leiden tot nog meer te vermijden fietsdoden. Het is belangrijk dat de overheid op basis van onderzoek de nodige knopen doorhakt, opdat vrachtwagenconstructeurs vervolgens de nodige acties kunnen ondernemen".
De Fietsersbond pleit al jaren voor een driesporenbeleid om de dodehoekproblematiek aan te pakken:
- Onderzoek naar en implementatie van nieuwe technologische hulpmiddelen
- Aanpassingen van de bestaande infrastructuur (o.a. het scheiden van fietsers en vrachtverkeer op de openbare weg)
- Educatie en sensibilisatie
Fietsersbond: "Nieuwe technologieën moeten dringend ingezet worden om mensenlevens te sparen. Daarnaast is sensibilisering van alle leeftijdsgroepen levensbelangrijk."
Precies een jaar geleden lanceerde de Fietsersbond - samen met transporteursvereniging SAV - haar nieuwe sensibiliseringscampagne ‘Goed gezien?’ (www.fietsersbond.be/goedgezien), die fietsers duidelijk moet maken waar de gevaren van de dode hoek zitten zodat ze zich preventief kunnen opstellen in de buurt van vrachtwagens. Vandaag de dag is dodehoekeducatie in heel wat basisscholen een structureel gegeven geworden. Niettegenstaande zijn er nog veel gemeenten en scholen waar het gevaar van de dode hoek – en zelfs preventief verkeersgedrag in het algemeen – weinig of niet aan bod komt. De gemeente Meise en de provincie West-Vlaanderen behoren alvast tot de eerste groep. De gemeente Meise (Vlaams-Brabant) organiseerde tussen 29 maart en 2 april 2010 praktijkgerichte dodehoeklessen voor alle basisscholen van Meise. De provincie West-Vlaanderen organiseerde op 1 april 2010 een provinciale nascholing rond de dode hoek voor leerkrachten en mensen van lokale politiezones.
Om slachtoffers te vermijden dient educatie over het probleem van de dode hoek - en gevaarherkenning in het algemeen - dan ook een essentieel onderdeel te zijn van het leerproces van jonge voetgangers en fietsers. Maar dat volstaat niet. Zoals blijkt uit de leeftijden van de slachtoffers is er zeker en vast ook nood aan gerichte sensibilisering en vorming voor scholieren, adolescenten en volwassenen.
Een goede praktijk in dit kader vinden we terug bij ExxonMobil (www.fietsersbond.be/exxonmobil). Op 3 maart 2010 organiseerde dit bedrijf voor zijn werknemers een cursus rond preventief fietsen met speciale aandacht voor de dodehoekproblematiek.
In april 2010 lanceert de Fietsersbond vzw – met steun van de Staatssecretaris voor Mobiliteit Etienne Schouppe - de campagne ‘Senioren veilig op de fiets!’ (www.fietsersbond.be/senioren). Deze campagne omvat o.a. de organisatie van provinciale infodagen waarop het dodehoekprobleem wordt uitgelegd aan senioren. Hierbij wordt ook aan senioren de kans gegeven om in theorie en praktijk inzicht te verwerven in de dodehoekproblematiek.
