Minister Crevits stelde op 9 april het eerste fietsinvesteringsprogramma 2010 voor. 100 miljoen euro plant het gewest jaarlijks te investeren in fietspadinfrastructuur.De aankondiging stemt de Fietsersbond ‘afwachtend positief’. “dé achillespees van het Vlaamse fietspadenbeleid vormt de concrete uitvoering van fietsinfrastructuurplannen. Nu zit er reeds voor een kwart miljard euro aan projecten in de vrieskast, wachtend op effectieve realisatie” verduidelijkt Wim Depondt, voorzitter van de Fietsersbond.
Onteigeningsproblematiek
De minister en haar beleidsploeg zijn zich bewust van
deze problematiek. In 7 op de 10 gevallen liggen onteigeningsperikelen mede aan
de oorzaak van vertragingen. Uiteraard geen verrassing: indien men aan beide
zijden van de weg een halve meter moet onteigenen om er een veilig fietspad aan
te leggen, spreek je al snel over de onteigening bij tientallen, zo niet
honderden percelen. Eén hardnekkige eigenaar kan de aanleg voor jaren
blokkeren.
Met een aantal maatregelen tracht de minister hieraan tegemoet te komen, onder
meer door een snellere afhandeling van minnelijke onteigeningen en door de
inzet van landmeters. Een versoepeling van de gedwongen onteigeningsprocedure,
nochtans een belangrijke vertragende factor, ontbreekt echter. Dit is immers
federale materie.
Eindelijk… de vlakheidsnorm
Wie regelmatig fiets kwam ze al tegen, golvende fietspaden. Het resultaat van het ontbreken van een zogenaamde ‘vlakheidsnorm’ in het aanbestedingsbestek. De Fietsersbond is dan ook verheugd dat het standaardbestek 250 eindelijk zulke normering bevat, al valt het nog te bekijken of de normering voor korte, snelle golven in het fietspad voldoende zijn.
Nog een lange weg te gaan
Sinds 2001 kent Vlaanderen een masterplan voor de fietspaden. Het zogenaamde ‘bovenlokaal functioneel fietsroutenetwerk’. Het plan telt bijna 12.000 kilometer. Slechts een kwart ervan kent reeds veilige fietsinfrastructuur.
Met 100 miljoen euro leg je een slordige 250 kilometer
fietspad aan. Zelfs indien men er in slaagt om dit aanlegtempo vol te houden,
duurt het nog zeker 30 jaar voordat het netwerk realiteit is, zo leert een
snelle rekensom.
“De Vlaamse regering plant nu om de
Antwerpse mobiliteitsknoop te ontwarren tegen 2020 én is bereid om hiervoor
meer dan vijf miljard euro belastingsgeld te investeren. Fietsers moeten
wachten tot 2040! Een onaanvaardbare termijn voor onze leden” analyseert
Wim Depondt. “19 procent van de Vlamingen
gebruikt dagelijks te fiets. Het is niet meer dan eerlijk en logisch dat ook
zij, die kiezen voor een ecologisch en gezond transportmedium zoals de fiets,
eenzelfde tijdsperspectief krijgen.”
Een drastische budgetverhoging vormt slechts een deel van de oplossing. Immers,
zelfs de bestaande budgetten krijgt het gewest niet opgesoupeerd. Indien we een
kwaliteitsvolle fietsinfrastructuur ambiëren, is een drastische hertekening van
het fietspadbeleid noodzakelijk. De Fietserbond denkt hierbij o.m. aan
investeringsverplichtingen voor lagere overheden en grootschaligere
aanbestedingen. Wim Depondt: “Vlaanderen mist nog een slordige 9000
kilometer fietspad. De huidige subsidie- en aanbestedingsmethoden zijn niet
alleen ontoereikend, maar te omslachtig om deze uitdaging binnen een redelijke
termijn af te werken. Het uitbesteden
van fietsprojecten aan een apart overheidsagentschap naar het voorbeeld van de
BAM of VIA-invest moet overwogen worden”.
Overigens leert de Fietsersbond vanuit zijn lokale afdelingen dat beleidsmakers fietspadaanleg nog teveel koppelen aan een volledige herinrichting van de weg, wat soms tot belangrijke vertragingen leidt. Het aanleggen van fietspaden, autonoom van andere geplande wegeniswerken is naar ons oordeel nochtans een essentiële sleutel om Vlaanderen binnen een redelijke termijn uit te rusten met fietsinfrastructuur die haar gelijke kent met die van onze noorderburen.